Tin trong ngành

2305/17

Tổng thầu thiết kế thi công yếu tố thành công của dự án

Việc quản lý sự thực hiện của các dự án tổng thầu thiết kế thi công ở Việt Nam vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn bởi vì những người thực hiện vẫn còn chưa quen và chưa có kinh nghiệm với các dự án này. Thông qua việc sử dụng bảng câu hỏi, nghiên cứu này đã xác định được các yếu tố thành công của dự án tổng thầu thiết kế thi công. 

Một vài yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến thành công của dự án đã được xác định thông qua việc xếp hạng các yếu tố thành công. Các kết quả kiểm định cho thấy rằng có sự thống nhất rất chặt chẽ trong việc đánh giá tầm quan trọng của các yếu tố. Yếu tố tài chính và năng lực của các bên tham gia thực hiện có ảnh hưởng rất lớn đến thành công của các dự án tổng thầu thiết kế thi công. Thực hiện càng tốt các yếu tố được xác định trong nghiên cứu này thì cơ hội đạt được những thuận lợi mà phương thức thiết kế thi công mang lại và thành công của dự án sẽ càng cao. 

1. Giới thiệu

Trong những năm gần đây, nhiều dự án xây dựng ở Việt Nam thường xuyên bị chậm tiến độ, vượt chi phí và bị thất bại. Việc phải thường xuyên đối mặt với những vấn đề này đã làm cho những người tham gia thực hiện dự án phải thất vọng, đặc biệt là các chủ đầu tư. Phương thức truyền thống (thiết kế-đấu thầu-thi công) là phương thức thực hiện dự án được áp dụng phổ biến ở Việt Nam. Việc áp dụng một phương thức thực hiện dự án hiệu quả hơn phương thức truyền thống có khả năng sẽ cải thiện được các vấn đề khó khăn đang gặp phải ở Việt Nam. Được nhận thấy là một phương thức thực hiện dự án hiệu quả và mang lại nhiều thuận lợi cho những người tham gia thực hiện, thiết kế-thi công là một phương thức thực hiện tiến bộ và đang được sử dụng phổ biến trên thế giới. Vì vậy, thực hiện dự án theo phương thức thiết kế-thi công cũng có khả năng sẽ làm hài lòng được những người tham gia thực hiện dự án ở Việt Nam bởi vì những thuận lợi mà phương thức này mang lại. Tuy nhiên, việc áp dụng phương thức thiết kế-thi công ở Việt Nam vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn bởi vì những người thực hiện dự án vẫn còn chưa quen và chưa có nhiều kinh nghiệm với phương thức này. Các dự án xây dựng thường chịu sự ảnh hưởng rất lớn của điều kiện/môi trường tự nhiên, kinh tế, chính trị-xã hội, truyền thống văn hóa, và đặc biệt là yếu tố con người. Ở mỗi nước khác nhau các điều kiện này thường không giống nhau. Cho nên thật khó để quản lý tốt các dự án xây dựng ở Việt Nam, đặc biệt là quản lý các dự án tổng thầu thiết kế thi công, khi chỉ đơn thuần áp dụng các chiến lược quản lý dự án từ những nước khác vào Việt Nam. Vì vậy, một nghiên cứu được thực hiện phù hợp với các đặc điểm và điều kiện của ngành công nghiệp xây dựng Việt Nam là rất hữu ích cho những người thực hiện dự án. Mục tiêu của nghiên cứu này là xác định các yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến sự thành công của các dự án tổng thầu thiết kế thi công ở Việt Nam nhằm đề ra một số chiến lược để quản lý dự án tốt hơn và tăng cơ hội thành công cho dự án. Nghiên cứu này chỉ tập trung vào các dự án lớn (có tổng mức đầu tư trên 1 triệu đôla (trên 20 tỷ)). 
 
dự án tổng thầu thiết kế thi công

2. Tổng quan các nghiên cứu thiết kế-thi công trước đây

Thành công của các dự án tổng thầu thiết kế-thi công có thể chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố như: các thủ tục của dự án, các đặc tính của dự án, các yếu tố tác động từ bên ngoài, môi trường làm việc của dự án, các chiến lược quản lý dự án, và đặc biệt là các yếu tố liên quan đến người thực hiện 1 (Lam và cộng sự, 2004). Những người thực hiện không những phải xác định và hiểu rõ các đặc tính của dự án mà còn phải quản lý và thực hiện tốt các thủ tục của dự án (Songer và Molenaar, 1997). Để có thể dễ dàng đạt được các mục tiêu của dự án thì các chiến lược quản lý dự án hiệu quả luôn rất cần thiết. Dự án sẽ được thực hiện tốt nếu như được thực hiện trong các môi trường thuận lợi. Không khí dễ chịu và thoải mái trong lúc làm việc sẽ khuyến khích các bên làm việc hăng say và hiệu quả hơn. 

3. Phương pháp nghiên cứu

Trước tiên, một danh sách các yếu tố tiềm năng được rút ra từ các nghiên cứu trước đây. Một nhóm gồm 14 chuyên gia có nhiều kinh nghiệm với các dự án tổng thầu thiết kế-thi công được mời tham gia kiểm tra sự đầy đủ và phù hợp của các yếu tố với điều kiện Việt Nam và chọn lọc lại các yếu tố từ danh sách này. Một vài yếu tố không phù hợp được loại ra khỏi danh sách và cũng có một số yếu tố được thêm vào theo đề nghị của các chuyên gia. Sau đó, một bảng câu hỏi sơ bộ được phát triển từ các yếu tố trong danh sách này và được thử nghiệm với một nhóm 8 chuyên gia khác cũng là những người có kinh nghiệm với các dự án tổng thầu thiết kế-thi công. Quá trình thử nghiệm bảng câu hỏi được hoàn tất sau 2 vòng thử nghiệm khi đạt được sự thống nhất của các chuyên gia về cấu trúc của bảng câu hỏi và các yếu tố bên trong. Bảng câu hỏi cuối cùng gồm 47 yếu tố được hoàn thành và sử dụng để thu thập dữ liệu. Việc thu thập dữ liệu được thực hiện thông qua việc gởi trực tiếp và qua email đến những người tham gia khảo sát. Tuy nhiên, việc gởi trực tiếp được ưu tiên hơn để khuyến khích số lượng người tham gia. 
 
Những người tham gia trả lời cũng được yêu cầu thêm vào các yếu tố mà họ cho rằng cần thiết. Tuy nhiên, những yếu tố thêm vào này không đáng kể. Những người tham gia khảo sát được yêu cầu đánh giá mức độ đồng ý của họ đối với các yếu tố thành công theo thang đo Likert năm mức độ từ 1 = “Hoàn toàn không đồng ý” đến 5 = “Hoàn toàn đồng ý”. Phân tích đầu tiên là phân tích xếp hạng các yếu tố thành công theo đánh giá của 2 nhóm: chủ đầu tư và nhà thầu. Hệ số Kendall (W) và hệ số tương quan hạng Spearman được tính toán cho việc xếp hạng các yếu tố theo đánh giá của 2 nhóm. Kiểm định t được sử dụng để kiểm tra xem có hay không sự khác biệt trong việc đánh giá các yếu tố giữa 2 nhóm về trị trung bình. Trước khi thực hiện kiểm định t, kiểm định Levene được thực hiện như là điều kiện tiên quyết của kiểm định t.
 
 thành công của các dự án tổng thầu thiết kế thi công

Bảng 1: Tốp 25 yếu tố thành công của dự án theo đánh giá của chủ đầu tư 

Yếu tố thành công N Min Max Trung bình Hạng Độ lệch chuẩn
Nghiên cứu, thăm dò và khảo sát về thị trường trước khi quyết định đầu tư, thực hiện dự án 68 2 5 4,397 10 0,756
Tham khảo hồ sơ dự án và khảo sát về công trường trước khi tham gia đấu thầu 70 2 5 4,371 12 0,745
Phương thức đấu thầu, lựa chọn nhà thầu hợp lý 70 2 5 4,371 12 0,705
Hợp đồng giữa các bên rõ ràng 69 2 5 4,377 11 0,73
Hiểu rõ mức độ phức tạp của dự án 70 2 5 4,229 21 0,802
Tiến độ thực hiện dự án rõ ràng 70 1 5 4,2 22 0,861
Giải quyết nhanh chóng các sự cố (nếu có) trong quá trình thực hiện dự án 68 2 5 4,279 19 0,861
Đầy đủ hệ thống quản lý chất lượng, an toàn, rủi ro và tranh chấp 70 2 5 4,2 22 0,734
Kiểm tra và phê duyệt tốt các thay đổi thiết kế 70 1 5 4,271 20 0,85
Nhà thầu chính kiểm soát hiệu quả các công việc của các thầu phụ 70 2 5 4,3 18 0,787
Các hoạt động quản lý chung (lập kế hoạch, tổ chức và giám sát) hiệu quả 70 3 5 4,314 16 0,649
Chủ đầu tư chú trọng đến thời gian, chi phí và chất lượng của dự án 70 3 5 4,357 14 0,723
Chủ đầu tư hỗ trợ tích cực vào toàn bộ quá trình thực hiện dự án 70 3 5 4,2 22 0,734
Chủ đầu tư/Đại diện chủ đầu tư có đủ thẩm quyền quyết định những vấn đề quan trọng 70 3 5 4,414 8 0,691
Nhà thầu kết hợp tốt giữa phương án thiết kế và các biện pháp thi công thích hợp 70 2 5 4,486 2 0,676
Nhà thầu có kinh nghiệm (với dự án tổng thầu thiết kế-thi công) và có uy tín cao 70 2 5 4,457 5 0,755
Nhà thầu có năng lực mạnh về quản lý thiết kế và thi công 70 1 5 4,414 8 0,691
Chỉ huy trưởng đủ năng lực, kinh nghiệm và quyền lực 70 3 5 4,457 5 0,63
Chỉ huy trưởng quyết tâm đối với tiến độ, chi phí và chất lượng của dự án 70 1 5 4,2 22 0,844
Đầy đủ tài chính để hoàn thành dự án (Tiến độ giải ngân/thanh toán tốt, kịp thời) 70 3 5 4,5 1 0,584
Tư vấn giám sát/Tư vấn quản lý dự án đủ năng lực và kinh nghiệm 68 2 5 4,485 3 0,658
Tư vấn thiết kế (của nhà thầu) hiểu rõ về tiến trình thi công 70 3 5 4,471 4 0,631
Các yêu cầu của nhà thầu được tiếp nhận và phản hồi nhanh chóng 70 3 5 4,329 15 0,607
Ban quản lý dự án đủ năng lực 70 1 5 4,443 7 0,735
Chủ nhiệm dự án/Giám đốc dự án đủ năng lực và kinh nghiệm 70 1 5 4,314 16 0,808

4. Các đặc tính của đối tượng tham gia khảo sát

Chủ đầu tư và nhà thầu là các tổ chức/cá thể liên quan chính trong các dự án tổng thầu thiết kế-thi công. Trong nghiên cứu này, tư vấn quản lý dự án (là đại diện của chủ đầu tư) cũng được xem thuộc nhóm chủ đầu tư. Trong số 133 phản hồi, có 70 (52,6%) phản hồi từ chủ đầu tư và còn lại 63 (47,4%) từ nhà thầu. Trong đó, có 12,8% là quản lý cấp cao và lãnh đạo cấp cao của các công ty, 27,1% là phó/trưởng phòng chức năng và chỉ huy phó/trưởng, 58,6% là quản lý cấp thấp/kỹ sư/kiến trúc sư tham gia dự án, và 1,5% khác. Về kinh nghiệm, có 46,6% người tham gia khảo sát dưới 5 năm kinh nghiệm, 33,8% có kinh nghiệm từ 6-10 năm, 18,1% từ 11-20 năm, và 1,5% trên 20 năm. Có 115 phản hồi (86,5%) từ các công ty Việt Nam và còn lại, (18; 13,5%) từ các công ty nước ngoài. Các loại dự án gồm: dân dụng và công nghiệp (79,7%), cầu và đường (18,0%), và các dự án khác (2,3%). Về quy mô, có 55,6% phản hồi từ các dự án tổng thầu thiết kế-thi công có giá trị từ 1-10 triệu đôla (khoảng 20-200 tỉ đồng) và còn lại (44,4%) là các phản hồi từ các dự án trên trên 10 triệu đôla (trên 200 tỉ đồng).

5. Kết quả

Tất cả 47 yếu tố thành công của dự án tổng thầu thiết kế-thi công xác định được đều được tính toán trị trung bình và được xếp hạng theo đánh giá của 2 nhóm gồm: chủ đầu tư và nhà thầu. Việc xếp hạng các yếu tố dựa vào các giá trị trung bình tính toán được. Yếu tố có trị trung bình cao nhất được xếp hạng cao nhất và các yếu tố còn lại với các trị trung bình thấp hơn được xếp ở các vị trí tiếp theo. Hệ số Kendall (W) cho việc xếp hạng các yếu tố thành công giữa các chủ đầu tư là 0,095 và giữa các nhà thầu là 0,114. Mức ý nghĩa của các giá trị này đều là 0,000. Có thể suy ra rằng sự xếp hạng của những người tham gia trong một nhóm có liên hệ với nhau. Do đó, đạt được sự thống nhất trong việc xếp hạng trong mỗi nhóm.

Nguồn "HỘI KHOA HỌC KỸ THUẬT XÂY DỰNG TP. HỒ CHÍ MINH"

Tin tức khác

Beton cốt thép dự ứng lực – các ưu điểm2104/15

Beton cốt thép dự ứng lực – các ưu điểm

Bản chất beton là vật liệu chịu nén tốt chịu kéo kém, đối với các cấu kiện chịu uốn và chịu kéo, beton cốt thép truyền thống sử dụng...
Chi tiết
Tổng thầu thiết kế thi công xây dựng - Công ty CP Phú Mỹ0810/10

Tổng thầu thiết kế thi công xây dựng - Công ty CP Phú Mỹ

Xã hội không ngừng phát triển, cuộc sống không ngừng được cải thiện, các dãy nhà cửa thấp lụp xụp, những cánh đồng bỏ hoang, những nhà máy trong...
Chi tiết
go top